โรคปริทันต์

การวินิจฉัยโรคปริทันต์แบบใหม่และการวางแผนการรักษา ที่ถูกต้องนั้นจะนําไปสู่การวางแผนการรักษาที่ดี และเหมาะสมสําหรับผู้ป่วย ทําให้การรักษาโรคปริทันต์นั้นสําเร็จไปได้ด้วยดี โดยในปี ค.ศ. 2017 ทาง the American Academy of Periodontology (AAP) และ the European Federation of Periodontology (EFP) ได้ร่วมกันจัด ประชุม The 2017 World Workshop on the Classification of periodontal and peri-implant diseases and conditions และได้มีการเปลี่ยนแปลง การแบ่งกลุ่มโรคปริทันต์ใหม่ ซึ่งมีรายละเอียดที่แตกต่างจากเดิม และเผยแพร่ ทางวารสารในปี ค.ศ. 2018

โรคปริทันต์

การวินิจฉัยโรคปริทันต์จึงต้องมีการปรับเปลี่ยน ตามการแบ่งกลุ่มโรคปริทันต์ใหม่ โดยสิ่งที่เปลี่ยนอย่างชัดเจนคือ ได้มีการวินิจฉัย ผู้ป่วยหรือจัดกลุ่มผู้ป่วยให้อยู่ในกลุ่มเหงือกที่มีสุขภาพดีด้วย และไม่มีการแบ่งกลุ่ม ผู้ป่วยโรคปริทันต์อักเสบรุกราน แต่ให้รวมอยู่ในกลุ่มโรคปริทันต์อักเสบเลย ในการ วินิจฉัยโรคปริทันต์อักเสบนั้นจะมีการประเมินระดับความรุนแรงของโรค (Stage) และอัตราการลุกลาม (Grade) ด้วย ซึ่งจะทําให้สามารถประเมินภาพรวมของ ความรุนแรงของโรคปริทันต์ได้ชัดเจนมากขึ้น และนําไปสู่การวางแผนการรักษา ที่ง่ายและเหมาะสมต่อไป

โรคปริทันต์
โรคปริทันต์

บทที่ 1 โรคปริทันต์และการตรวจทางคลินิก

โรคปริทันต์ คือ โรคที่มีการทําลายอวัยวะปริทันต์หรืออวัยวะที่อยู่รอบฟัน และรากฟัน ซึ่งประกอบไปด้วย เหงือก เคลือบรากฟัน เอ็นยึดปริทันต์ และกระดูก เบ้าฟัน โดยถือว่าเป็นโรคที่พบได้ในกลุ่มประชากรส่วนใหญ่ และพบได้ตั้งแต่อายุน้อย จนถึงสูงอายุสาเหตุหลักที่ทําให้เกิดโรคนี้ คือ คราบจุลินทรีย์ ซึ่งภายในคราบจุลินทรีย์ จะมีจุลินทรีย์รวมกลุ่มกันอยู่หลายชนิด เชื้อจุลินทรีย์ที่ก่อให้เกิดโรคปริทันต์ ได้แก่ Aggregatibacter actinomycetemcomitans, Porphyromonas gingivalis และ Prevotella intermedia ในอดีตทฤษฎีการเกิดโรคปริทันต์นั้นจะเป็น ในแนวทางที่ว่าโรคปริทันต์จะเกิดขึ้นเมื่อจํานวนและความรุนแรงของเชื้อจุลินทรีย์ มีเพิ่มมากขึ้นและทําให้เกิดการทําลายอวัยวะปริทันต์มากขึ้น แต่ต่อมาพบว่า การเกิดโรคปริทันต์มีหลายปัจจัยที่ทําให้เกิดการดําเนินของโรค ทั้งปัจจัยทาง ด้านจุลินทรีย์ก่อโรค ปัจจัยทางด้านภูมิคุ้มกันของร่างกาย ปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม ปัจจัยทางพันธุกรรม และปัจจัยที่ได้รับมาภายหลัง เช่น โรคเบาหวานและการสูบบุหรี่ โดยถ้าปัจจัยเกี่ยวกับจุลินทรีย์และภูมิคุ้มกันร่างกายมีความสมดุลกันจะยังไม่ก่อ ให้เกิดโรคปริทันต์ แต่ถ้าไม่สมดุลกันโดยปัจจัยทางด้านจุลินทรีย์มีมากกว่า อีกทั้งมีปัจจัยเสริมด้านอื่น ๆ ร่วมด้วย จะก่อให้เกิดการทําลายเนื้อเยื่อยึดต่อและ กระดูกเบ้าฟันก่อให้เกิดโรคปริทันต์ตามมาได้

โรคปริทันต์

บทที่ 2 การวินิจฉัยโรคปริทันต์

การวินิจฉัยโรคเป็นกระบวนการที่ทําให้ได้สาเหตุของโรค ซึ่งจะทําให้ได้ชื่อ หรือลักษณะที่เฉพาะเจาะจงของโรคที่ผู้ป่วยเป็นมาเพื่อนําไปสู่การรักษาที่ถูกต้อง โดยการวินิจฉัยโรคนี้จะได้มาจากการวิเคราะห์และประมวลผลจากข้อมูล การซักประวัติ การตรวจในช่องปาก รวมถึงการตรวจภาพถ่ายรังสีแล้วนํามาสรุปได้ เป็นผลการวินิจฉัยโรคตามมา การวิเคราะห์และประเมินข้อมูลต่าง ๆ ที่จะนํามาสู่ การวินิจฉัยโรคนั้น สิ่งที่ต้องนํามาพิจารณาประกอบกันด้วย คือ ความรุนแรงและการลุกลามของการอักเสบ 2. ความรุนแรงและรูปแบบของการเกิดร่องลึกปริทันต์และการสูญเสีย การยึดเกาะของอวัยวะปริทันต์ 3. อายุของผู้ป่วย 4. อัตราการลุกลามของโรค 5. อาการแสดงของโรค เช่น อาการปวด การเกิดหนอง 6. การสะสมของคราบจุลินทรีย์ และหินน้ําลาย

โรคปริทันต์

บทที่ 3 การพยากรณ์โรค (Prognosis)

การพยากรณ์โรค คือ การทํานายผลการรักษาโรคปริทันต์ ซึ่งต้องคํานึงถึง ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดโรคปริทันต์ด้วย โดยการพยากรณ์โรคจะทําหลัง จากวินิจฉัยโรคเสร็จและทําก่อนการวางแผนการรักษา ซึ่งการทํานายนั้นจะแบ่งเป็น 2 แบบ คือ แบบทั้งปาก และแบบในฟันแต่ละซี่ สําหรับผู้ป่วยโรคปริทันต์ทุกคน จะได้รับการพยากรณ์โรคปริทันต์ทั้งปาก แต่การพยากรณ์โรคปริทันต์ในพันแต่ละซี่นั้น ส่วนใหญ่จะทําในกรณีโรคปริทันต์อักเสบ ถ้าเป็นในกลุ่มโรคเหงือกอักเสบนั้น จะทําพยากรณ์โรคปริทันต์ในฟันแต่ละซี่เฉพาะที่มีการทําลายอวัยวะปริทันต์ อย่างชัดเจน การพยากรณ์โรคนั้นจะใช้ข้อมูลเกี่ยวกับประวัติของผู้ป่วยที่ได้ จากการซักประวัติ การตรวจทางคลินิก การตรวจทางภาพถ่ายรังสี และการวินิจฉัยโรค มาใช้วิเคราะห์และประเมินว่าสภาพฟันโดยรวม และฟันแต่ละหลังจากการรักษา แล้วจะเป็นไปในแนวทางใด ผลการรักษาจะทําให้ฟันกลับมาเป็นเหมือนเดิม หรือกลับมาใช้งานได้ แต่มีการสูญเสียการยึดเกาะของอวัยวะปริทันต์ไปแล้ว เช่น เหงือกร่น และกระดูกละลายหรือไม่สามารถเก็บไว้ได้แล้ว ซึ่งเป็นข้อมูลที่ทันตแพทย์ ต้องนําไปอธิบายให้ผู้ป่วยทราบและเข้าใจถึงการทํานายผลการรักษาที่จะเกิดขึ้น การพยากรณ์โรคที่ถูกต้องจะนําไปสู่การวางแผนการรักษาที่ดี จะช่วยให้ผู้ป่วยเข้าใจ และมองเห็นภาพว่าสุดท้ายแล้วผลของการรักษาจะเป็นเช่นไร ทําให้สามารถตัดสินใจ เลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมกับตัวผู้ป่วยเองได้

โรคปริทันต์

บทที่ 4 การวางแผนการรักษาโรคปริทันต์

เมื่อพิจารณาถึงวัตถุประสงค์ในการรักษาแล้ว การรักษาทางปริทันต์ ไม่ได้เน้นการรักษาเชิงอนุรักษ์ โดยการเก็บรักษาฟันไว้แต่เพียงอย่างเดียว แต่เน้นถึง การใช้งานในระยะยาวเป็นสําคัญ ผู้ป่วยแต่ละคนมีปัญหาเกี่ยวกับโรคปริทันต์ ที่แตกต่างกันไป ทําให้ไม่มีการวางแผนการรักษาที่เป็นแบบแผนเดียวที่ใช้ได้ กับผู้ป่วยทุกคน ดังนั้นการวางแผนการรักษาในผู้ป่วยแต่ละคนจะมีความแตกต่างกัน ไปตามอายุ โรคทางระบบ ความรุนแรงของโรค ทัศนคติ และเศรษฐานะ

โรคปริทันต์


Summary
โรคปริทันต์
Article Name
โรคปริทันต์
Description
การวินิจฉัยโรคที่ถูกต้องนั้นจะนําไปสู่การวางแผนการรักษาที่ดี และเหมาะสมสําหรับผู้ป่วย ทําให้การรักษาโรคปริทันต์นั้นสําเร็จไปได้ด้วยดี
Author
Publisher Name
สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร
Publisher Logo
Message us