เทคนิคการอ่านจับใจความสำคัญ

การอ่านจับใจความสำคัญของเรื่อง

การอ่านจับใจความสำคัญเรื่องทางวิชาการเป็นเรื่องยากในความคิดของผู้อ่านจำนวนหนึ่งโดยเฉพาะอย่างยิ่งนิสิตนักศึกษา แต่การอ่านก็เป็นกิจกรรมจำเป็นของผู้อ่านกลุ่มนี้ ที่หากกล่าวว่าไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ก็คงไม่ผิดนัก

การจับใจความสำคัญของเรื่องไม่ยากสำหรับผู้ที่อ่านงานเขียนทางวิชาการเป็นประจำทว่า ยากสำหรับผู้ที่ไม่ชำนาญ ปัญหาสำคัญของผู้อ่านกลุ่มนี้คือความท้อถอย ไม่พยายามอ่านทั้งที่ความจริงแล้ว การหมั่นอ่านเป็นหนทางสู่ความสามารถจับใจความสำคัญของเรื่องได้โดยอัตโนมัติแต่ถึงแม้ว่าจะไม่ชำนาญการอ่าน เพราะมีประสบการณ์การอ่านไม่มาก ในที่นี้ ก็มีเทคนิคที่จะช่วยให้ผู้เริ่มต้นอ่านจับใจความสำคัญเรื่องทางวิชาการสามารถเล็งเห็นใจความสำคัญของเรื่อง และจับใจความสำคัญได ้ ดังนี้

1. วิเคราะห์ประเภทของงานเขียนทางวิชาการที่อ่าน
2. อ่านคร่าว ๆ อย่างน้อย 1 ครั้ง
3. อ่านละเอียดเป็นจำนวนครั้งที่ทำให้ความเข้าใจกระจ่าง
4. ประมวลและเรียบเรียงบันทึกสาระสำคัญของเรื่อง

จะเห็นได้ว่า กระบวนการที่แนะนำนี้มีความถ้วนถี่และรัดกุม เน้นสำหรับผู้ที่ไม่ชำนาญการอ่านเรื่องทางวิชาการ แต่สำหรับผู้ที่อ่านเรื่องทางวิชาการอย่างสม่ำเสมอ เทคนิคเหล่านี้อาจไม่จำเป็นเพราะสามารถอ่านทำความเข้าใจเรื่องและจับใจความสำคัญได้อย่างรวดเร็วโดยง่าย

ดังนั้น อาจกล่าวได้ว่าเทคนิคสำคัญของการอ่านจับใจความสำคัญ ก็คือ “การฝึกฝน”เพราะฉะนั้น หากผู้ใดหมั่นเพียรอ่านเรื่องทางวิชาการเป็นประจำ ทักษะการอ่านก็จะเกิดขึ้นและมีพัฒนาการ สามารถอ่านจับใจความได้มีประสิทธิภาพดีขึ้นเป็นลำดับ ทว่าในช่วงเริ่มต้นก็ต้องอาศัยเทคนิคการอ่านทีละขั้นทีละตอน ดังกล่าวนี้ เพื่อส่งเสริมให้เกิดทักษะการอ่านจับใจความสำคัญได้ในที่สุด

ปัญหาของการอ่านจับใจความสำคัญเรื่องทางวิชาการ

ผู้ที่อยู่ในแวดวงวิชาการมักคุ้นชินการอ่านงานเขียนทางวิชาการ สามารถอ่านจับใจความสำคัญและบันทึกสาระสำคัญของเรื่องที่อ่านได้เป็นปกติ แต่ก็ยังมีผู้อ่านในแวดวงวิชาการ คือ นิสิตนักศึกษา เป็นผู้ที่ต้องอาศัยการอ่านเชิงวิชาการในการเรียน ทว่าส่วนหนึ่งไม่สามารถอ่านจับใจความสำคัญงานเขียนทางวิชาการได้ หรือทำได้แต่ไม่แคล่วคล่อง

จากการสังเกตผลการเรียนรู้ด้านการอ่านจับใจความสำคัญของนิสิตปริญญาตรีชั้นปีที่ 1ในรายวิชาการอ่านเชิงวิชาการ ผู้เขียนพบว่า ผู้อ่านกลุ่มนี้เผชิญปัญหาในการอ่านจับใจความสำคัญงานเขียนทางวิชาการ ที่สามารถแก้ไขได้ ในที่นี้จึงเสนอเรื่องนี้เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาการอ่านจับใจความสำคัญเรื่องทางวิชาการ

การอ่านจับใจความสำคัญ นอกจากจะต้องเข้าใจหลักการย่อความ หมั่นอ่านและฝึกฝนแล้วอาจศึกษาตัวอย่างต่อไปนี้ประกอบ ก็จะช่วยให้มีแนวทางในการฝึกหัดอ่านด้วยตนเองได้ ดังนี้

ท้ายที่สุด ขอให้ผู้อ่านสังเกตสาระสำคัญที่ได้จากการอ่านจับใจความทั้งสองวิธีว่าได้สาระสำคัญของเรื่องเท่ากันและเหมือนกัน ดังนั้น ผู้อ่านสามารถเลือกวิธีในการจับใจความสำคัญด้วยวิธีการใดก็ได้ สุดแล้วแต่ความถนัด

เทคนิคการอ่านจับใจความสำคัญ

และสำหรับผู้ที่สนใจเทคนิคการอ่านเชิงวิชาการอื่น ๆ สามารถติดตามได้ที่ หนังสือ เทคนิคการอ่านเชิงวิชาการ สามารถสั่งซื้อได้ที่ศูนย์หนังสือจุฬาฯ และสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร